මම නළු නිළියො ඔලුවෙ තියාගෙන පිටපත් ලියන්නෑ

මම නළු නිළියො ඔලුවෙ තියාගෙන පිටපත් ලියන්නෑ – Christopher Nolan

සිනමාවට නව අර්ථකථනයක් ලබා දුන් ඔහු ලෝක සිනමාවේ නිම්වළලු පුළුල් කෙරූ අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් ලෙස සැලකේ. ලොව පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සිත් ඇදගත් හොලිවුඩ් අධ්‍යක්ෂක ක්‍රිස්ටෝපර් නෝලන්ගේ (Christopher Nolan) චිත්‍රපට, සරල විනෝදාස්වාදයෙන් ඔබ්බට ගොස්, ප්‍රේක්ෂකයාව ගැඹුරින් සිතීමට පෙළඹවූ ඒවා විය. ඔහුගේ නිර්මාණ ජීවිතය ඇරඹුනේ Following (1998) චිත්‍රපටයෙනි. 2000 වසරේ තිරගතවූ Memento චිත්‍රපටය නෝලන්ට ජාත්‍යන්තර අවධානය දිනා දුන් අතර ඔහුගේ අසාමාන්‍ය කතාකරණ රටාව ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සිත් ඇද බැඳ ගත්තේය. Batman Begins, The Dark Knight, Inception, Interstellar, Dunkirk, Tenet සහ Oppenheimer වැනි නිර්මාණ ඔහුගේ නාමය සිනමා ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් සටහන් කළේය. 2024 වසරේ ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේදී මෙම චිත්‍රපටය එම වසරේ හොඳම අධ්‍යක්ෂවරයාට හිමි සම්මානය ඔහුට හිමි කර දුන්නේය.

මෙම වසරේදී The Odyssey චිත්‍රපටයත් සමගින් ඔහු නැවතත් ලොව පුරා ප්‍රේක්ෂක අවධානය තමා වෙත නතු කරගෙන සිටී. ඔහුටම පමණක් උරුම වූ සුවිශේෂී ආකාරයෙන් තවත් වරක් ඔහු සිය නිර්මාණශීලී සීමාවන් මොනතරම් පුළුල්ද යන කාරණාව ලෝකයට පහදා දෙනු ඇත. නෝලන් පවසන්නේ ඔහු චිත්‍රපටයක් අරඹන්නේ මෙය තම අවසන් නිර්මාණය බව සිතාගෙන බවය. මේ ක්‍රිස්ටෝපර් නෝලන් The Talks සමගින් සිදුකළ කතාබහක්.

මිස්ට නෝලන්, Interstellar ඉඳලා ඔබගෙ හැම චිත්‍රපටියක්ම The Prestige, Tenet, Oppenheimer මේවා විද්‍යාව සමග බැඳුණු කතා. ඒකට හේතුව මොකක්ද?

භෞතික විද්‍යාව, විද්‍යාව සහ විශ්වය ගැන මට උනන්දුවක් ඇතිවුණේ පුංචි කාලෙ ඉඳලමයි. හැත්තෑව දශකයේ අගභාගයේ හැදී වැඩුණු මම පුංචි කාලෙදි ජෝර්ජ් ලූකස්ගේ පළවෙනි Star Wars එක එළිදැක්වුවා. ඒක ඇත්තටම අපේ පරිකල්පනය අවදි කළා. විද්‍යාව පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීම් බොහොමයක්, විශේෂයෙන් කාල් සේගන්ගේ කොස්මොස් වගේ වැඩසටහන්, විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ගැන අපිව උනන්දු කෙරුවා. ඒක මට ගොඩක් දැනුන දෙයක්. ඒක මම නොබෙල් ත්‍යාගලාභී විද්‍යාඥ කිප් තෝර්න් (Kip Thorne) එක්ක වැඩ කෙරුව Interstellar වගේ චිත්‍රපටවලට ලොකු බලපෑමක් වුණා. විද්‍යාත්මක ඇහැකින් විශ්වය දිහා බලන එක හරි ආකර්ශනීය බව කියාදුන්නෙ ඒ වගෙ වැඩසටහන්.

කිප් තෝර්න් එක්ක ඔබ Tenet චිත්‍රපටයෙත් වැඩ කළා නේද?

ඔව්. කිප් ආයෙමත් මට ඒකට උදව් කරා. භෞතික විද්‍යාවේ නීති ආදිය, ගළපගන්න ඕනෙ දේවල්. මම හිතන්නේ මම Interstellar චිත්‍රපටය එක්ක විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටවලට යොමු වුණා කියලා. Oppenheimer වලදි අපි 1920 ගණන්වල වැඩ කෙරුව විද්‍යාඥයන් ගැන කතා කරනවා. ඔවුන් අපේ ලෝකය නැවත ඇගයීමට ලක් කරනවා. ඔවුන් එය සම්පූර්ණයෙන්ම විප්ලවීය වචනවලින් දෘශ්‍යමාන කරනවා. ඒ නිසා ඔබ ඒ මොහොතේ විද්‍යාව වඩාත් නාට්‍යානුසාරයෙන්, විප්ලවවාදී චින්තනයට සමාන අයුරින් මැජික් එකක් වගේ දකිනවා. ඔවුන් ලෝකය දෘශ්‍යමාන කරන්නේ වෙන කිසිවෙකුට තේරුම් ගන්න බැරි විදිහකට. අද දක්වාම, ක්වොන්ටම් භෞතික විද්‍යාව, classical physics එක්ක සම්පූර්ණයෙන්ම සමපාත වෙලා නැහැ.

ඒක තාමත් අභිරහසක්.

ඇත්තටම ලොකුම අභිරහස් වලින් එකක්. ඉතින් ඔබ කතන්දර කීමේ අර්ථයෙන් ඒ ගැන හිතනකොට, තරුණ ඔපන්හයිමර් ක්වොන්ටම් න්‍යාය දෘශ්‍යමාන කිරීමට උත්සාහ කරන බවත්, අයින්ස්ටයින්ගේ සොයාගැනීම් මත ඒ දේවල් ගොඩනගන්න උත්සාහ කරන බවත්, ඔහු අප වටා ඇති අඳුරු පදාර්ථය, අප වටා ඇති සියල්ල ගැන සැබවින්ම සොයා බලන බවත් පැහැදිලියි. ඔහු ශක්ති තරංගවල ශක්තිය දකින බැවින් එයට යම් ආකාරයක අද්භූත, මායාකාරී අංගයක් තියෙනවා. ඒක විස්මයජනකයි. ඒක සහජයෙන්ම ප්‍රේක්ෂකයෙකුට ප්‍රභේදය අනුව සම්බන්ධ කරන්න පුළුවන් කියලා මම හිතනවා. ඔවුන් ඒක තේරුම් ගන්න ඕනෙ නැහැ. ඒ අවස්ථාවේ ඔහුට දැනුණු විප්ලවීය උද්දීපනය ඔවුන්ටත් දැනෙන්න ඕනෙ. හරියට ඉන්ද්‍රජාලිකයෙක්ට වගේ. ඒ නිසා විද්‍යාව මගේ නිර්මාණයට සම්බන්ධ වුණ තැන, සිනමාත්මකයි කියලා මම හිතනවා.

ඔබ දන්නා සහ ආදරය කරන කතන්දර කීමේ ශිල්පීය ක්‍රම සමඟ එම නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ක්‍රියා කරන්නේ කොහොමද?

මම කියන්න කැමති කතාවට ගැලපෙන structure එක මම පාවිච්චි කරනවා. ඔපන්හයිමර් ගැන කිව්වොත් ඒක ප්‍රේක්ෂකයින්ට මුළු ජීවිතයකම අත්දැකීමක්. මේ මනුස්සයගෙ පැවැත්මේ අසංඛ්‍යාත අංශ පිළිබඳ සංකේන්ද්‍රිත අත්දැකීමක් ලබා දෙන්න කෙරුව උත්සාහයක්. මගේ මතය තමයි ඒක ඵලදායී විදිහට කරන්න තියෙන එකම ක්‍රමය නම්, චරිතාපදානයක සාම්ප්‍රදායික structure එකට හැඩ ගැහෙනවට වඩා දේවල් වඩාත් ප්‍රිස්මැටික් විදිහට බලන එක. එතනදි මම ඔහුගේ ජීවිතයේ විවිධ පැතිකඩ, විවිධ කාල පරාසවලදී දකිනව වගේම ඒවා එකිනෙකට වෙනස් කරමින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට මේ චරිතය කවුද සහ ඔහු කාලයත් සමඟ වර්ධනය වෙලා තියෙන ආකාරය පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා දෙනවා.

චිත්‍රපටයේ structure එක narrative එකට අත්‍යවශ්‍යම අංගයක්?

ඒක වෙන් කරන්න බැරි අංගයක්. මම පිටපතක් ලිවීම පටන් ගන්නෙ මම structure එක තදින් පාලනය කරන්න කලින්. ඒක කතාවෙන් පස්සෙ දාන්නෙ නැහැ. කතන්දර කියන්න පුළුවන් හැම විදිහක් ගැනම මම හිතනවා. සමහරවිට සිනමාව කියන්නෙ ගතානුගතික දෘෂ්ටියක් තියෙන දේකට. නවකතාකරුවෙකුගේ කතාව හෝ නාට්‍ය රචකයෙකුගේ ප්‍රවේශය එකම ආකාරයකින් ප්‍රශ්න කරන්න කවුරුවත් හිතන්නෙ නැහැ. සමහරවිට ඒ අවුරුදු ගණනාවක රූපවාහිනියේ බලපෑම නිසා කියලා මට හිතෙනවා. ඇත්තටම ඒ විදිහ රූපවාහිනී ආකෘතියට හොඳට ගැළපෙනවා. නමුත් අපි වගේ post-home video යුගයක වැඩ කරන අයට, ප්‍රේක්ෂකයින්ට වෙනස් විදිහකට චිත්‍රපට වෙත ප්‍රවේශය ඇති අයට, අපි කියන කතාවට අනුව වඩාත් සංකීර්ණ කාලයකට ගැලපෙන පිටපත් යොදාගන්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා.

ඔබේ චිත්‍රපට වලට ඒක බලපාන බව පේනව. කොහොම වුණත් ඔපන්හයිමර් රූගත කෙරුවෙ දවස් පනස් හතක් විතරයි නේද?

මම හිතන්නේ වේගය නිසැකවම වැදගත් වුණා. අපිට අවශ්‍ය ශක්තිය තිබුණා. අපි හැමවෙලාවෙම මුදල් සහ අවශ්‍ය දේවල්වලින් සන්නද්ධව සිටියා. චිත්‍රපටයේ ඉතා විශාල පරිමාණයේ දේවල් ගොඩක් කරන්න තිබුණා. අපට ලොස් ඇලමොස් නගරය මුල ඉඳලා හදාගන්න වුණා වගේ දේවල්. ඒ නිසා පොඩි කාලසටහනක් තිබුණා. නමුත් මගේ කලින් චිත්‍රපටවල මම කරපු විදිහටම වේගයෙන් වැඩ කිරීමෙන් ශක්තිය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති වුණ බව පෙනෙන්න තිබුණා. නළු නිළියන් ඔවුන්ගේ චරිත හදාරලා විශාල සූදානමකින් සහ ආත්ම විශ්වාසයකින් හිටියා. ඔවුන් සැබෑ ජීවිතයේ සාමාන්‍ය මිනිස්සු නිසා ඔවුන් මේ අය ගැන හැමදේම දන්න විශේෂඥයින් විදිහට සෙට් එකට ආවා. අපි ඒකට ඉඩ දුන්නා. හැමෝම එකතුවෙලා වැඩ කරන්න. ඒක හරියට හරි වගේම වේගයෙන් සහ හොඳට වැඩ කරනවා.

ඒක ඔබේ අනෙක් චිත්‍රපටවලට බලපානවද?

මම කියන්නේ, ඇත්තටම සමහර චිත්‍රපට තියෙනවා, ඔබ දේවල් ඉතා කුඩා කොටස් වලට කඩා දමන නිසා නළු නිළියන්ට ඒ සීමාවන් ඇතුළෙ වැඩ කරන්න වෙනවා. මේක මුලින්ම සම්බන්ධ වූ පුද්ගලයින්ගේ ශක්තියෙන් මෙහෙයවන්න ඕනෙ චිත්‍රපටියක් වෙන්න ඕනෙ කියලා තේරුණ නිසා අවශ්‍ය වුණේ ඔවුන්ට හැබෑවටම දර්ශනය ඇතුළට ගිහිල්ලා හැමදේම කැමරාවට ඕනෙ තැනට ගෙනියන්න පුළුවන් වුණු එක.

මම හිතන්නේ ඔබ ඔබේ නළු නිළියන් ඥාණවන්තව තෝරා ගන්නවා.

මම පිටපත් ලියනකොට, ඉතාම විනයගරුක වෙන්න උත්සාහ කරනව වගේම නළු නිළියො ගැන හිතන්නෙ නැහැ. ඔබ නළුවෙකුට ලියනව නම්, ඔබ ඔවුන් දැනටමත් කරලා තියෙන දේවල් හිතේ මවා ගන්නවා. චරිතය වඩාත් පිරිසිදු විදිහට ලියන්න තිර රචන වේදිකාවක් ඉතා වැදගත් කියල මම හිතනවා. විශේෂයෙන් ඔපන්හයිමර් වගේ හැබෑ චරිතයක් සම්බන්ධයෙන්. ඔබට හැබෑ පුද්ගලයා මනසේ තියාගෙන ලියන්න පුළුවන් වෙනව වගේම මේක ජීවමාන කරන්නෙ කොහොමද, ඔබට එම චරිතය කරන්නෙ කවුද කියලා කොහොමටවත් නොහිතෙන්න පුළුවන්. නමුත් මම පිටපත ඉවර කරාට පස්සෙ චරිතෙ කරන්නෙ කවුද කියලා දැනන් හිටියා. මම ඔහුත් එක්ක අවුරුදු විස්සක් වැඩ කරා. මගෙ මිත්‍රයා කිලියන් මර්ෆි. ඔහුත් එක්ක මුලින්ම වැඩ කෙරුව දවසෙම මම ඔහු ගැන දැනගත්තා. බැට්මෑන් බිගින්ස් එකේ බැට්මෑන් චරිතෙට මම ඔහුව තිර පරීක්ෂණයකට ලක් කරා. ඔහු විශිෂ්ට දක්ෂතා ඇති, ශ්‍රේෂ්ඨතම නළුවෙක් වග මම එදා ඉඳලම දැනගෙන හිටියා. ඒ නිසා ඔහු තමයි හොඳම තේරීම.

කුමන ආකාරයෙන්ද?

හොඳයි, මම රංගනයෙන් හොයන්නේ, මම පිටපතට දාන්න උත්සාහ කෙරුව දෙය, දැඩි අව්‍යාජබව. මට ඇත්තටම ඕනෙ වුණේ ප්‍රේක්ෂකයින් චිත්‍රපටයේ සිදුවීම් ඔපන්හයිමර්ගේ දෑස් තුළින් අත්විඳිනව දකින්න. මට ඕනෙ ඔහු පිළිබඳ විනිශ්චයක් ඇති කරන්න නෙමේ. ඒ නිසා මට නම්, චිත්‍රපටයේ අවසානෙදි ඔහු කවුද කියලා අවබෝධයක් ඇතිකර ගැනීම, සමහර විට ඔහු කළ සමහර දේවල් ඔහු කළේ ඇයි, එම කතාව අවසන් කරලා කතාවේ අනුනාදය අවසන් වීම, ඊට පස්සෙ එය ඔබට කරදරකාරී ප්‍රශ්න කිහිපයක් ඉතිරි කරන්න ඕනෙ කියලා මම හිතනවා. ඔබ දැකලා තියෙන දේ සහ ඔබ අත්විඳලා තියෙන දේවල් ගැන නැවත තක්සේරුවකට එන්න වෙන සමහර දේවල් තියෙනවා.

මෙම විශේෂිත නිර්මාණය එක්ක ඔබ දෙන්න උත්සාහ කරන පණිවිඩයක් තියෙනවද?

පණිවිඩයක් ගැන ඕනෑවට වඩා නිශ්චිත වෙන එක හරි, මේ අමාරු ප්‍රශ්නවලට අපට උත්තර තියෙන බව පෙන්වීම හෝ නාට්‍යමය ලක්ෂණ වගේ දේවල් මත සිනමාව සමෘද්ධිමත් වෙනවා කියලා මම හිතන්නෙ නැහැ. මම හිතන්නේ ඔවුන් අපැහැදිලි බව සහ සංකීර්ණත්වය මත පරිපූර්ණ වෙන වග. ඔහුගේ කතාව රොර්ෂාච් පරීක්ෂණයක් ලෙස දකින්න මට වුවමනායි. මිනිස්සු තමන්ගේම ආකාරයෙන් අර්ථකථනය කරන දෙයක් විදිහට. මේ කතාවට මාව මුලින්ම ආකර්ෂණය කළේ ඒකේ තියෙන සංකීර්ණත්වය. ඒකෙන් අහන අමාරු ප්‍රශ්න. ඉතින්, නැහැ. මම කිසිම නිශ්චිත පණිවිඩයක් දෙන්න අදහස් කළේ නැහැ. අපි වාර්තා චිත්‍රපටයක් හෝ උපදේශනයක් හදන්නේ නැහැ. සිනමාව උපදේශාත්මක වුණාම මිනිස්සු හිතන්න ඕනෙ දේ කියනකොට ඒක නිශ්ඵල වැඩක් කියල මම හිතනවා. ප්‍රේක්ෂකයින් ස්වභාවයෙන්ම එයට ප්‍රතිරෝධීයි කියලයි මම හිතෙන්නෙ.