නැව් රැකියා මාෆියාව සහ සුදු කරපටි සන්ධානය
ලංකාවේ පවතින ආර්ථික වටපිටාව හමුවේ රට අතහැර යෑමට සහ ඉහළ වැටුප් සහිත රැකියා සිහින දකින තරුණ පරපුර ඉලක්ක කරගනිමින් මහා පරිමාණ ජාවාරමක් රට පුරා ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. එහි නවතම සහ දරුණුතම ප්‍රවණතාව වී ඇත්තේ ලංකාවේ නාවික ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛතම සහ නිල පිළිගැනීමක් ඇති අධ්‍යාපන ආයතනවල නම් අවභාවිත කරමින්, සහතික තිබුණත් රැකියා නැතිව අසරණ වී සිටින තරුණයන්ව තැරැව්කරුවන් විසින් ගොදුරු කර ගැනීමයි. නමුත් මෙම ජාවාරම පිටුපස සිටින වංචාකරුවන්ට නීතියෙන් බේරී නිදහසේ ක්‍රියාත්මක වීමට පාර කපා දී ඇත්තේ කවුද? මෙම ගවේෂණාත්මක අනාවරණය ඒ පිළිබඳවයි.
1. සහතික තිබුණත් රැකියා නැති සැබෑ අර්බුදය (The Cadre Glut)
සිනෙක් කැම්පස් (CINEC), මර්කන්ටයිල් සීමන් ට්‍රේනිං ඉන්ස්ටිටියුට් (MSTI) සහ මැක්ලරන්ස් මැරිටයිම් ඇකඩමි (MMA) යනු ලංකාවේ වෙළඳ නාවික ලේකම් කාර්යාලයේ (DGMS) පූර්ණ අනුමැතිය ලත්, වසර ගණනාවක විශ්වාසනීය ඉතිහාසයක් ඇති ආයතන වේ. දෙමාපියන් තම ඉඩකඩම්, රන් භාණ්ඩ උකස් කර රුපියල් ලක්ෂ 5 සිට 10 දක්වා වියදම් කරමින් තම දරුවන්ට මෙම ආයතන හරහා STCW සහ රජයේ නිල CDC (Continuous Discharge Certificate) සහතිකය ලබා දෙන්නේ සුබ අනාගතයක් පතමිනි.
නමුත් අද වන විට රටට නොපෙනෙන අමිහිරි ඇත්ත නම්, මෙම ආයතනවලින් සියලුම සහතික නීත්‍යානුකූලව ලබාගෙන, කිසිදු රැකියාවක් නොමැතිව වසර ගණනාවක් තිස්සේ නිවෙස්වලට වී අසරණව සිටින තරුණයන් සිය ගණනක් (සමහර විට දහස් ගණනක්) ලංකාව පුරා සිටීමයි. මෙම නාවික ඇකඩමි මඟින් වාණිජ පරමාර්ථයෙන් අධික ලෙස පුහුණු ශ්‍රමිකයන් බිහි කළද, ඔවුන්ව ජාත්‍යන්තර නැව් සමාගම් වෙත යොමු කිරීමේ දේශීය යාන්ත්‍රණය ඉතා දුර්වලය. විශේෂයෙන්ම කිසිදු මුහුදු පළපුරුද්දක් නොමැති නවකයන්ට (Fresher/Trainee) නැවකට ගොඩවීමට ඇති අවස්ථා සීමිතය. මෙම ආයතන පාඨමාලා විකුණා මුදල් ඉපයුවද, සිසුන් සියල්ලන්ටම රැකියා සහතික කිරීමට අපොහොසත් වේ.
2. තැරැව්කරුවන් කරන්නේ “අසරණකම” මාකට් කිරීමයි
ජාවාරම්කරුවන් සහ කූට තැරැව්කරුවන් (Sly Brokers) කරන්නේ නීත්‍යානුකූල ආයතනවලින් සහතික ගත්, නමුත් රැකියා පෝලිමේ ඉන්නා තරුණයන්ගේ බිඳ වැටුණු මානසිකත්වය ඉලක්ක කිරීමයි. තැරැව්කරුවන් කරන්නේද මෙම අසරණ තරුණයන්ට එකල අවශ්‍යම වී ඇති “රැකියා සිහිනය” (Ship Sign-on) විකිණීමයි.
ප්‍රමුඛ සන්නාම (Brands) අවභාවිතය:
“අපි සිනෙක්/MSTI/MMA එකේ නිල රිකෲටින් ඒජන්ට්ලා” යැයි පවසමින් ඔවුන් තරුණයන් ආකර්ෂණය කර ගනී. සමහර සූක්ෂ්ම වංචාකරුවන් සිසුන්ව මෙම ප්‍රධාන ආයතනවල පරිශ්‍රයන් (Campuses) වෙතම කැඳවා විශ්වාසය තහවුරු කරයි.
නැව් සමාගම්වල ලොක්කන් අඳුනනවා” කියන බොරුව:
“උඹලා ඔය ඉන්ස්ටිටියුට් එකේ පෝලිමේ හිටියට කවදාවත් නැව් ලැබෙන්නේ නැහැ, අපිට ලක්ෂ 8ක් හෝ 12ක් දීපන්, අපිට කෙළින්ම ඩුබායි හෝ සිංගප්පූරු නැව් සමාගම් එක්ක සම්බන්ධකම් තියෙනවා, ලබන මාසේ උඹව නැවට පටවන්නම්” යනුවෙන් පවසමින් තැරැව්කරුවන් තරුණයන් මුළා කරයි.
උග්‍ර වන මුදල් වංචාව:
අවසානයේ තැරැව්කරුවා රුපියල් ලක්ෂ ගණනින් මුදල් ලබාගෙන ව්‍යාජ “Contract Letter” ලබා දී මඟහරියි. නැතහොත් සිංගප්පූරුව හෝ ඩුබායි වැනි රටකට සංචාරක වීසා (Tourist Visa) මඟින් ගෙන්වා, එහි වරායක අතරමං කර පලා යයි.
3. ජාවාරම තවත් පහසු කරන වරාය නිලධාරීන්ගේ “විශ්‍රාමික සංක්‍රමණය”
මෙම ජාවාරමට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක නොවන්නේ ඇයිද යන්න සෙවීමේදී හමුවන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ නාවික ක්ෂේත්‍රය ඇතුළතින්ම කා දමන බරපතළ ව්‍යුහාත්මක දූෂණයකි. වරාය අධිකාරිය (SLPA), වෙළඳ නාවික ලේකම් කාර්යාලය (DGMS) හෝ නාවික හමුදාවේ ඉහළම තනතුරු දරා විශ්‍රාම ගන්නා නිලධාරීන්, ඊළඟ දිනයේදීම ඉහළ වැටුප් සහ වරප්‍රසාද මත මෙම පුද්ගලික නාවික ඇකඩමිවල (CINEC, MSTI, MMA වැනි) උපදේශකයන්, අධ්‍යක්ෂවරුන් හෝ ඉහළ කළමනාකාරීත්ව තනතුරුවලට එකතු වීම අද වන විට සාමාන්‍ය දෙයක් වී ඇත. මෙම “Revolving Door” (කැරකෙන දොරේ) ක්‍රමවේදය නිසා පිටත සිටින තැරැව්කාර මාෆියාවට තම ජාවාරම කරගෙන යෑමට අසමසම ආරක්ෂාවක් සහ පහසුවක් සැලසේ.
පරීක්ෂණ යට ගැසීම:
අසරණ සිසුවෙකු තැරැව්කරුවෙකුට හෝ ඇකඩමියකට විරුද්ධව විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයට (SLBFE) හෝ පොලිසියට පැමිණිල්ලක් කළහොත්, ඇකඩමියේ ඉහළ පුටුවල සිටින “හිටපු රාජ්‍ය ලොක්කන්” තමන්ගේ පැරණි මිතුරන් හා සබඳතා මාර්ගයෙන් එම පරීක්ෂණ අඩපණ කිරීමට හෝ යට ගැසීමට කටයුතු කරයි.
පසුපස දොරේ බලපත්‍ර (Backdoor CDC):
වරාය සහ නාවික ලේකම් කාර්යාලයේ අභ්‍යන්තර ක්‍රියා පටිපාටි පිළිබඳව මෙම විශ්‍රාමික නිලධාරීන්ට මනා අවබෝධයක් ඇත. ජාවාරම්කරුවන් මෙම නිලධාරීන්ගේ නම හෝ ඔවුන් යටතේ දැනට සේවයේ සිටින පහළ නිලධාරීන් හරහා නිල ලේඛන ලෙහෙසියෙන් සකසා ගැනීමට ඉඩකඩ පාදා ගනී.
හිඩැස් මඟහැරීම:
රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු සේවයේ සිටින කාලයේදී තමන් විශ්‍රාම ගිය පසු මෙම පුද්ගලික ආයතනවලින් තනතුරු ලැබෙන බව දන්නා නිසා, සේවයේ සිටින කාලයේදී එම පුද්ගලික ආයතනවල පවතින අඩුපාඩු, සිසුන් සූරාකෑම් හෝ රැකියා නොදීමේ ගැටලු දෙස “ඇස් පියාගෙන” සිටිති.
4. මෙයට ඇති විසඳුම කුමක්ද?
ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය නීතියට (MLC) අනුව, නැව් රැකියා ලබාදීම සඳහා සේවකයාගෙන් මුදල් අය කිරීම සපුරා තහනම්ය. එබැවින් මෙම දූෂිත වළල්ල බිඳ දැමීමට නම්,
“Cooling-off Period” නීතියක් පැනවීම:
වරාය, නාවික හෝ ආරක්ෂක අංශවල ඉහළ තනතුරු දැරූ නිලධාරීන්ට විශ්‍රාම ගොස් අවම වශයෙන් වසර 3-5ක් යනතුරු, තමන් නියාමනය කළ කිසිදු පුද්ගලික නාවික ඇකඩමියක හෝ Manning Agency එකක තනතුරු ලබා ගැනීම නීතියෙන් තහනම් කළ යුතුය.
