එල් නිනෝ ලංකාවට එන හැටි – El Nino
එල් නිනෝ යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මධ්‍යම හා නැගෙනහිර පැසිෆික් කලාපයේ සාගර ජලය මතුපිට අසාමාන්‍ය ලෙස උණුසුම් වීම හේතුවෙන් ගෝලීය වශයෙන් සාමාන්‍ය කාලගුණික රටාවට බාධා ඇතිවීමයි. මෙය මුහුදේ මතුපිට උෂ්ණත්වය අඛණ්ඩව මාස කිහිපයක් සාමාන්‍ය අගයට වඩා 0.5°C කින් ඉහළ යෑම හරහා සිදුවන සාගර විද්‍යාත්මක සිදුවීමකි.
ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) සහ ශ්‍රී ලංකා කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව පෙන්වා දෙන අන්දමට ලංකාව තුළ එල් නිනෝ වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව 80-90% ක් අතර අගයක් ගනී. එය 2026 ජුනි සහ අගෝස්තු කාලය තුල ව්‍යාප්ත වී 2027 වසරේ මුල් භාගය දක්වා අඛණ්ඩ පැවතිය හැකිය. එල් නිනෝ තත්වය ලංකාව තුළ අදියර දෙකක දේශගුණික රටාවක් ඇති කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. පළමුව නිරිතදිගින් ආරම්භ විය හැකි නියඟය සහ දැඩි උණුසුම පසුව ඊසාන දෙසට ගංවතුර සහ නායයෑම් දක්වා වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාවක් පවතී.
මෙම තත්වය මඟින් 2026 සැප්තැම්බර් මාසය පමණ වනවිට නිරිතදිග මෝසම දුර්වල කිරීමට ඉඩ ඇති අතර, වයඹ, සබරගමුව, මහනුවර සහ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්ක ඇතුළු බස්නාහිර, දකුණු සහ මධ්‍යම ප්‍රදේශවල සාමාන්‍යයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් ඇති කරයි. මෙය නියඟ තත්ත්වයන්, උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑම, පොළොවෙහි තෙතමනය නැතිවීම සහ ජලය හිඟ වීම හරහා කෘෂිකර්මාන්තයට, ජල විදුලිබලයට සහ ජලාශවලට බලපෑම් ඇති කළ හැකිය. එමෙන්ම නොවැම්බර් මාසය පමණ වනවිට අන්තර් මෝසම හරහා කලින් වියළිව පැවති ප්‍රදේශවල අනපේක්ෂිත වර්ෂාපතන හේතුවෙන් ගංවතුර සහ නායයෑම් බලපෑමක් පිලිබඳ අවිනිශ්චිතතා පවතී. 2027 පෙබරවාරි මාසය වනවිට උතුරු නැගෙනහිර පළාත්වලට සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් සහ ගංවතුර අවධානමක් ඇතිවිය හැකි අතර බස්නාහිර පළාතට වියළි දේශගුණයක් බලාපරොත්තු විය හැකිය. බොහෝ දුරට මෙම තත්වය මඟින් මෙම වසරේ අග භාගයේ යල කන්නයට අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබීම නිසා ගොවීන්ගේ සහල් සහ එළවළු අස්වැන්න අඩු කළ හැකිය.
